Kalendarz Meteorowy na rok 2007

Wstęp

Witamy na stronie Kalendarza Meteorowego na rok 2007 International Meteor Organization (IMO). Bieżący rok bÄ™dzie skÅ‚adaÅ‚ siÄ™ z dwóch odmiennych okresów. W pierwszym, trwajÄ…cym do koÅ„ca lipca, korzystnie wypadajÄ… głównie maksima sÅ‚abych rojów. Z kolei później aż do poÅ‚owy grudnia możemy spodziewać siÄ™ maksimów silnych rojów i to podczas praktycznie bezksiężycowych nocy. Szczególnie dobrze zapowiadajÄ… siÄ™ maksima dwóch silnych rojów — Perseidów i Geminidów. W październiku możliwa jest wzmożona aktywność Drakonidów oraz Orionidów. W listopadzie zobaczymy Taurydy i Leonidy, a na poczÄ…tku grudnia widoczne bÄ™dÄ… maksima mniejszych rojów. WÅ›ród najaktywniejszych rojów, Księżyc najbardziej przeszkodzi nam przy obserwacjach Kwadrantydów, η-Aquarydów PoÅ‚udniowych, δ-Aquarydów i Ursydów. Najlepiej byÅ‚oby monitorować aktywność meteorowÄ… przez caÅ‚y rok, jednak zdajemy sobie sprawÄ™, że wiele osób nie ma takiej możliwoÅ›ci. Od kilkunastu już lat opracowujemy wiÄ™c Kalendarz, aby pomóc w zaplanowaniu obserwacji i wskazać okresy, kiedy ich przeprowadzenie bÄ™dzie szczególnie pożądane i użyteczne. Podawane momenty maksimów aktywniejszych rojów sÄ… obliczone na podstawie najlepszych dostÄ™pnych danych, należy jednak pamiÄ™tać, że w wielu przypadkach błąd wyznaczenia maksimum ma wartość nawet okoÅ‚o dÅ‚ugoÅ›ci sÅ‚onecznej, czyli okoÅ‚o jednej doby (w przypadku sÅ‚abo zbadanych dziennych rojów radiowych, którym dopiero ostatnio znowu poÅ›wiÄ™ca siÄ™ wiÄ™cej uwagi, dokÅ‚adność może być jeszcze gorsza). Co wiÄ™cej, z roku na rok aktywność meteorowa zmienia siÄ™, co utrudnia wyznaczenie maksimów nawet najsilniejszych rojów. Ponadto czÄ…stki w niektórych strumieniach meteoroidowych sÄ… posortowane wedÅ‚ug masy, dlatego momenty maksimów obserwowanych różnymi technikami radiowÄ…, teleskopowÄ…, wideo i wizualnÄ… mogÄ… siÄ™ różnić, a także niekoniecznie wszystkie w przypadku danego roju wystÄ…piÄ…. WiÄ™kszość danych z maksimów uzyskuje siÄ™ dziÄ™ki obserwacjom wizualnym i należy o tym pamiÄ™tać, podejmujÄ…c badania za pomocÄ… innej techniki obserwacyjnej.

NajważniejszÄ… częściÄ… Kalendarza jest Robocza Lista Wizualnych Rojów Meteorów (patrz Tabela 5), która zawiera stale aktualizowane wyniki analiz Visual Meteor Database IMO (bazy danych meteorów wizualnych) i dziÄ™ki temu jest najlepszym dostÄ™pnym źródÅ‚em informacji dla obserwatorów wizualnych. Mimo to Robocza Lista Wizualnych Rojów Meteorów nie jest wykazem wszystkich aktywnych rojów, ponieważ istniejÄ… strumienie niewykrywalne wizualnie, które można odróżnić od tÅ‚a zjawisk sporadycznych jedynie za pomocÄ… obserwacji teleskopowych, fotograficznych, radarowych czy wideo.

International Meteor Organization zachÄ™ca do wykonywania obserwacji meteorów, gromadzi i udostÄ™pnia wyniki dostarczane przez obserwatorów z caÅ‚ego Å›wiata i analizuje uzyskiwane dane. Celem tych dziaÅ‚aÅ„ jest poszerzenie wiedzy o aktywnoÅ›ci meteorowej obserwowanej z powierzchni Ziemi. Wyniki uzyskane od niewielu obserwatorów nie wystarczÄ… do peÅ‚nego zrozumienia aktywnoÅ›ci, ale dziÄ™ki wysiÅ‚kom wielu obserwatorów z caÅ‚ego Å›wiata, współpracujÄ…cych z IMO od 1988 roku i przesyÅ‚ajÄ…cych dane z obserwacji udaÅ‚o nam siÄ™ wiele osiÄ…gnąć. Jedynie staÅ‚y dopÅ‚yw danych obserwacyjnych pozwala nam tworzyć coraz lepszy i bardziej kompletny obraz strumieni meteoroidowych bliskich Ziemi. Dlatego chcielibyÅ›my, aby wszyscy obserwatorzy meteorów — gdziekolwiek siÄ™ znajdujÄ… i jakiejkolwiek techniki obserwacyjnej używajÄ… — stosowali siÄ™ do wskazówek IMO dotyczÄ…cych prowadzenia obserwacji i ich opracowywania oraz przesyÅ‚ali wyniki obserwacji odpowiedniej Komisji do analizy.

Techniki: wizualna i fotograficzna wciąż są najpopularniejsze wśród obserwatorów, mimo że obserwacje takie można prowadzić tylko podczas odpowiedniej pogody i sprzyjającej fazy Księżyca. Mniej rozpowszechnione obserwacje teleskopowe umożliwiają natomiast dokładniejsze wyznaczenie struktury radiantu i pozwalają na wykrycie rojów o bardzo niskiej aktywności. Coraz lepsze efekty przynoszą dynamicznie rozwijające się obserwacje wideo, których znaczenie stale wzrasta. Technika radiowa pozwala natomiast rejestrować zjawiska meteorowe niezależnie od pory dnia, pogody czy obecności Księżyca. Jest także jedyną metodą umożliwiającą prowadzenie obserwacji przez całą dobę na większości długości geograficznych. Połączenie wszystkich wymienionych metod pozwala rejestrować zjawiska z niemal całego zakresu rozmiarów meteoroidów: od największych, powodujących bolidy obserwowane wizualnie lub za pomocą stacji fotograficznych i wideo typu all-sky, czyli pokrywających całe niebo, aż do malutkich ziarenek pyłu, wywołujących niezwykle słabe zjawiska teleskopowe lub radiowe.

Zachęcamy do obserwacji przy każdej sprzyjającej okazji. Życzymy owocnej pracy i czekamy na wyniki Twoich obserwacji.

Osoby obserwujÄ…ce w Polsce zachÄ™camy do kontaktu z PracowniÄ… Komet i Meteorów poprzez strony internetowe — http://pfn.pkim.org.

Pogodnego nieba!

Styczeń - marzec

W styczniu obserwacje Kwadrantydów utrudni Księżyc w peÅ‚ni. Maksimum przewidziane jest na godzinie 00:30 UT 4 stycznia. InteresujÄ…cy okres koÅ„ca stycznia i poczÄ…tku lutego, kiedy aktywne sÄ… domniemane radianty z rejonu Warkocz Bereniki-Lew-Panna, wypada w tym roku pomiÄ™dzy trzeciÄ… a pierwszÄ… kwadrÄ…, zatem warunki do obserwacji tych rojów bÄ™dÄ… doskonaÅ‚e. W lutym wzmożona aktywność sÅ‚abego roju &delta-Leonidów zbiega siÄ™ natomiast w czasie z pierwszÄ… kwadrÄ… Księżyca. Obserwatorzy radiowi mogÄ… na poczÄ…tku lutego zaobserwować zwiÄ™kszonÄ… aktywność dziennych rojów radiowych. 1 lutego o 20 UT przypada teoretyczne przybliżone maksimum roju promieniujÄ…cego z obszaru Koziorożca-Strzelca, natomiast 13 lutego o 22 UT maksimum osiÄ…ga rój &chi-Capricornidów. Ostatnie wyniki obserwacji radiowych sugerujÄ…, że maksimum pierwszego z wymienionych rojów pojawia siÄ™ w okresie 14 lutego, drugiego zaÅ› bywa opóźnione o prawie dobÄ™. Radianty obu wspomnianych rojów znajdujÄ… siÄ™ podczas maksimów mniej niż 10°15° na zachód od SÅ‚oÅ„ca, sÄ… zatem nieosiÄ…galne w obserwacjach wizualnych.

Antyhelion (ANT)

Okres aktywnoÅ›ci:1 stycznia — 31 grudnia; z wyłączeniem okresu aktywnoÅ›ci NTA i STA
Maksimum:brak;
ZHR = 3
Dryf radiantu:: patrz Tabela 6
v = 30 km/s
r ~3

W zaktualizowanej Roboczej LiÅ›cie Rojów Wizualnych zamiast kilku dotychczasowych rojów ekliptycznych pojawiÅ‚ siÄ™ Antyhelion - zbiorczy radiant aktywny przez caÅ‚y rok (z wyłączeniem okresu aktywnoÅ›ci NTA i STA). Dryf Antyhelionu podany jest w Tabeli 6.

Meteory z roju ANT obserwowane w styczniu sÄ… sÅ‚abe, dlatego polecamy je zwÅ‚aszcza obserwatorom teleskopowym. Obserwatorzy wizualni powinni uwzglÄ™dniać, że radiant ANT jest rozmyty: ma rozciÄ…gÅ‚ość okoÅ‚o 20° w rektascensji i 10° w deklinacji (poÅ‚ożenie centrum radiantu ANT na mapie nieba — powyżej). Prawdopodobnie skÅ‚ada siÄ™ z kilku mniejszych podradiantów. Obserwacje zebrane przez IMO w ostatniej dekadzie sugerujÄ… niewielki wzrost aktywnoÅ›ci w okolicach λ = 297° (odpowiada to dacie 17 stycznia 2007), z ZHR nie wiÄ™kszym niż 34. Nów Księżyca przypada na 19 stycznia, co jest Å›wietnÄ… okazjÄ… do weryfikacji powyższej hipotezy. ZimÄ… radiant Antyhelionu przez wiÄ™kszość część nocy znajduje siÄ™ wysoko nad horyzontem, co sprzyja dokÅ‚adnemu zbadaniu tego roju.

δ-Leonidy (DLE)

Okres aktywnoÅ›ci: 15 lutego — 10 marca
Maksimum: 25 lutego (λ = 336°)
ZHR = 2
PoÅ‚ożenie radiantu: α = 168°; δ = +16°
Dryf radiantu: patrz Tabela 6
v = 23 km/s
r = 3.0
Pola teleskopowe: α = 140°; δ = +37° oraz
α = 151°; δ = +22° (β > 10° N)
α = 140°; δ = -10° oraz
α = 160°; δ = +00° (β < 10° N)

Pozycja radiantu sÅ‚abego roju δ-Leonidów jest bliska poÅ‚ożeniu radiantu Antyhelionu. Pewne jest jednak, że rój jest tworzony przez inny strumieÅ„ czÄ…stek, powiÄ…zany z planetoidÄ… Pan (4450). Liczby godzinne roju sÄ… zazwyczaj niewielkie, a meteory — sÅ‚abe. ZachÄ™camy wiÄ™c zwÅ‚aszcza do obserwacji teleskopowych. Obserwatorzy wizualni powinni natomiast szczególnie uważnie obserwować i starannie szkicować zjawiska z tych okolic, by nie pomylić δ-Leonidów z rojem Antyhelionu i meteorami sporadycznymi. W tym roku maksimum aktywnoÅ›ci zbiega siÄ™ w czasie z pierwszÄ… kwadrÄ… Księżyca, zatem najlepsze warunki obserwacyjne bÄ™dÄ… w drugiej poÅ‚owie nocy.

Kwiecień - czerwiec

Aktywność meteorowa wzrasta aż do przeÅ‚omu kwietnia i maja. Pod koniec kwietnia przypada maksimum aktywnoÅ›ci Lirydów, 2 maja okoÅ‚o 12 UT — maksimum η-Aquarydów (niestety z Księżycem w peÅ‚ni) a 9 maja okoÅ‚o 12 UT maksimum η-Lirydów nowego roju na Roboczej LiÅ›cie. W drugiej poÅ‚owie maja i w czerwcu nasila siÄ™ dzienna aktywność meteorowa. W tym okresie przypadajÄ… maksima 6 rojów radiowych: 24 kwietnia o 19 UT Piscydów Kwietniowych, 24 kwietnia o 21 UT δ-Piscydów, 9 maja o 20 UT ε-Arietydów, 16 maja o 21 UT Arietydów Majowych, 20 maja o 19 UT ο-Cetydów, 7 czerwca o 23 UT Arietydów, 9 czerwca o 22 UT ζ-Piscydów, 28 czerwca o 21 UT β-Taurydów. WiÄ™kszość wymienionych rojów przejawiaÅ‚o aktywność w latach 1994—2005. Niestety w niektórych przypadkach trudno odróżnić ich źródÅ‚a od innych blisko poÅ‚ożonych radiantów. Ponadto okresy aktywnoÅ›ci Arietydów i ζ-Piscydów częściowo siÄ™ pokrywajÄ…, co daje zwiÄ™kszonÄ… aktywność meteorów radiowych od poczÄ…tku do poÅ‚owy czerwca. Pewne dowody wskazujÄ…, że maksima tych rojów przypadajÄ… dzieÅ„ później niż podajemy powyżej. Radiant Antyhelionu wÄ™druje przez gwiazdozbiór Wagi do koÅ„ca kwietnia, później przez konstelacjÄ™ Skorpiona i Wężownika w maju oraz przez Strzelca w czerwcu. PozycjÄ™ tego źródÅ‚a przedstawiajÄ… poniższe mapki. DziÄ™ki sprzyjajÄ…cemu ukÅ‚adowi faz Księżyca ten rok jest znakomitÄ… okazjÄ…, by zaprzeczyć bÄ…dź potwierdzić hipotezÄ™ o istnieniu roju Lirydów Czerwcowych. Inaczej bÄ™dzie w przypadku polowania na Bootydy Czerwcowe, w których obserwacjach przeszkodzi peÅ‚nia Księżyca.

Lirydy (LYR)

Okres aktywności: 1625 kwietnia
Maksimum: 22 kwietnia 22h30m UT (λ = 32°32; ale zmienne — patrz tekst)
ZHR = 18 (zmienny aż do 90)
PoÅ‚ożenie radiantu: α = 271°; δ = +34°
Dryf radiantu: patrz Tabela 6
v = 49 km/s
r = 2.1
Pola teleskopowe: α = 262°; δ = +16° oraz
α = 282°; δ = +19° (β > 10° S)

Moment odpowiadajÄ…cy dÅ‚ugoÅ›ci ekliptycznej SÅ‚oÅ„ca λ = 32°32 to czas "idealnego" maksimum wyznaczonego w najobszerniejszym wydanym współczeÅ›nie opracowaniu obserwacji roju Lirydów. Publikacja Audriusa Dubietis i Rainera Arlta (2001) zawiera analizÄ™ danych zebranych przez IMO w latach 19882000. WedÅ‚ug nich data maksimum roju zmienia siÄ™ w zakresie λ = 32°032°45 (co odpowiada w roku 2007 okresowi od 22 kwietnia 14:25 UT do 23 kwietnia 01:45 UT). Zmienna jest również aktywność tego roju. Gdy Lirydy majÄ… maksimum w wyznaczonym "idealnym" czasie, ich aktywność jest najwiÄ™ksza (ZHR ~ 23). Natomiast kiedy maksimum ma miejsce później, aktywność jest niższa (ZHR ~ 14). Ostatnio zaobserwowana bardzo wysoka aktywność miaÅ‚a miejsce poza wspomnianym powyżej przedziaÅ‚em czasu: w USA zaobserwowano krótki pik aktywnoÅ›ci o ZHR ~ 90. Åšredni ZHR w maksimum z ostatnich 13 lat wynosi 18. WczeÅ›niej uważano, że aktywność Lirydów szybko wzrasta, a maksimum jest krótkie. Z ostatnich opracowaÅ„ wynika jednak, że dÅ‚ugość maksimum również jest zmienna. Czas, w którym aktywność (ZHR) osiÄ…ga poziom przynajmniej poÅ‚owy najwyższej obserwowanej aktywnoÅ›ci (FWHM, czyli Full-Width-Half-Maximum — szerokość połówkowa maksimum profilu ZHR) może trwać od 15 godzin (1993 r.) do nawet 62 godzin (2000 r.), ze Å›redniÄ… równÄ… 32 godziny. Niestety wysokie ZHR-y sÄ… zazwyczaj obserwowane tylko przez kilka godzin. Wyniki ostatnich analiz staÅ‚y siÄ™ potwierdzeniem obserwacji z lat wczeÅ›niejszych. Otóż podczas niezwykle wysokich maksimów obserwowano również krótki wzrost iloÅ›ci sÅ‚abych meteorów. PodsumowujÄ…c, nieprzewidywalność Lirydów sprawia, że warto wykorzystać kilka kwietniowych nocu na obserwacje roju dowolnÄ… technikÄ….

Lirydy są najlepiej widoczne dla obserwatorów na półkuli północnej, ale można je obserwować również w umiarkowanych południowych szerokościach geograficznych. Ponieważ radiant Lirydów wschodzi w trakcie nocy obserwacje na półkuli północnej można rozpoczynać od około godziny 22:30 czasu lokalnego. Dnia 24 kwietnia Księżyc będzie w pierwszej kwadrze, a 22 kwietnia, czyli w noc spodziewanego maksimum, zachodzi około północy czasu lokalnego. Jeżeli pogoda dopisze, możemy obserwować aż do świtu. Jeżeli maksimum wystąpi w optymalnym momencie, wtedy najlepsze warunki będą mieli obserwatorzy w Europie i północno-wschodniej Afryce. Trzeba jednak pamiętać, że wyznaczony czas maksimum to w wypadku Lirydów nic pewnego. Maksimum może przypaść zatem w porze korzystnej dla obserwatorów w innych częściach globu: Ameryce Północnej lub Azji.

Lirydy czerwcowe (JLY)

Okres aktywności: 1121 czerwca
Maksimum: 16 czerwca (λ = 85°)
ZHR = zmienne - 05
PoÅ‚ożenie radiantu: 10 czerwca: α = 273°; δ = +35°
15 czerwca : α = 277°; δ = +35°
20 czerwca : α = 281°; δ = +35°
v = 31 km/s;
r = 3.0.

Lirydy Czerwcowe to rój wymagajÄ…cy weryfikacji; ich radiant nie figuruje na Roboczej LiÅ›cie IMO. WyraźnÄ… aktywność tego roju obserwowano w latach 60. (pierwszy raz w roku 1966) i 70. ubiegÅ‚ego wieku. SÄ… to jedyne jasne przesÅ‚anki dowodzÄ…ce istnienie JLY. Jedynie w roku 1996 kilku niezależnych obserwatorów donosiÅ‚o o zjawiskach z tego roju, jednak aktywność ta nie zostaÅ‚a jednoznacznie potwierdzona. Prawdopodobna data maksimum Lirydów Czerwcowych w roku 2007 zbiega siÄ™ z nowiem Księżyca, zatem sÄ… to warunki niemal idealne. Wszystkich dociekliwych obserwatorów zachÄ™camy do sprawdzenia, czy istotnie rój ten jest aktywny. Radiant JLY leży najprawdopodobniej kilka stopni na poÅ‚udnie od Wegi (α Lutni), Å‚atwo wiÄ™c go znaleźć. Przypominamy jednak, że Lirydów Czerwcowych należy wypatrywać w odlegÅ‚oÅ›ci okoÅ‚o 30—50° od Wegi! Należy zwrócić szczególnÄ… uwagÄ™ na prawidÅ‚owe wyznaczanie prÄ™dkoÅ›ci meteorów i starannie szkicować zjawiska wybiegajÄ…ce z okolic gwiazdozbioru Lutni. Każde wykonane w tym okresie obserwacje za pomocÄ… różnych technik bÄ™dÄ… bardzo cenne.

Bootydy czerwcowe(JBO)

Okres aktywnoÅ›ci: 22 czerwca — 2 lipca
Maksimum: 27 czerwca; 20h00m UT (λ = 95°7)
ZHR = zmienne - 0—100+
PoÅ‚ożenie radiantu: α = 224°; δ = +48°
Dryf radiantu: patrz Tabela 6
v = 18 km/s
r = 2.2
Pola teleskopowe: α = 156°; δ = +64° i
α = 289°; δ = +67° (β = 25°60° N)

Radiant Bootydów Czerwcowych powróciÅ‚ na RoboczÄ… ListÄ™ IMO po niespodziewanym wybuchu aktywnoÅ›ci roju w 1998 roku. ZHR na poziomie 50—100 utrzymywaÅ‚ siÄ™ przez ponad pół doby! Przed rokiem 1998 obserwowano tylko dwa znaczÄ…ce powroty Bootydów: w roku 1916 i 1927. Potem nie odnotowano już żadnej aktywnoÅ›ci, zatem aż do 1998 roku podejrzewano, że Bootydy nie pojawiÄ… siÄ™ już wiÄ™cej w pobliżu Ziemi. 23 czerwca roku 2004 zaobserwowano wybuch podobnej dÅ‚ugoÅ›ci, ale o niższych liczbach godzinnych (20—50). Wybuch ten pojawiÅ‚ siÄ™ dobÄ™ wczeÅ›niej niż wybuchy obserwowane na poczÄ…tku XX wieku. Dopiero w ostatnich latach modele teoretyczne pozwalajÄ… na ocenÄ™ struktury strumienia Bootydów i próbujÄ… wytÅ‚umaczyć ich nieregularność. CiaÅ‚em macierzystym roju jest kometa 7P/Pons-Winnecke. Najmniejsza odlegÅ‚ość, w której Ziemia mija orbitÄ™ komety wynosi aż 0.24 jednostki astronomicznej, przy czym orbita komety 7P znajduje siÄ™ na zewnÄ…trz orbity ziemskiej. SÄ…dzi siÄ™, że materiaÅ‚ stanowiÄ…cy źródÅ‚o wybuchów z lat 1998 i 2004 zostaÅ‚ uwolniony z komety podczas jej powrotów w sÄ…siedztwo SÅ‚oÅ„ca jeszcze w XIX wieku. Od tego czasu orbita strumienia zmieniÅ‚a siÄ™ na tyle znaczÄ…co, aby w koÅ„cu pojawić siÄ™ we wspomnianych latach na "kursie kolizyjnym" z ZiemiÄ…. Nie pojawiÅ‚y siÄ™ jeszcze prognozy dotyczÄ…cych aktywnoÅ›ci Bootydów w roku 2007. Pewne jest jednak, że warunki obserwacyjne nie bÄ™dÄ… sprzyjajÄ…ce, ponieważ pod koniec miesiÄ…ca przypada druga w czerwcu peÅ‚nia Księżyca. Nasz naturalny satelita zachodzÄ…c okoÅ‚o godziny 1—2 czasu lokalnego pozostawia wówczas niewiele czasu na obserwacje ciemnego nieba. Wysokość radiantu Bootydów nad horyzontem podczas krótkich, letnich nocy jest jednak sprzyjajÄ…ca. Rój może nam sprawić niespodziankÄ™, zachÄ™camy wiÄ™c do obserwacji wszystkimi technikami.

Skróty i tabele

  • α, δ: współrzÄ™dne poÅ‚ożenia centrum radiantu roju, najczęściej podawane dla maksimum. to rektascensja, to deklinacja. WspółrzÄ™dne α i δ zmieniajÄ… siÄ™ w czasie ze wzglÄ™du na ruch Ziemi na orbicie wokół SÅ‚oÅ„ca. PoÅ‚ożenia radiantów w okresach aktywnoÅ›ci poszczególnych rojów przedstawiono w Tabeli 6.
  • r: Współczynnik masowy, wyliczany z rozkÅ‚adu jasnoÅ›ci meteorów danego roju. Rój z r= 2.02.5 ma zjawiska jaÅ›niejsze niż wiÄ™kszość rojów, natomiast rój o r powyżej 3.0 ma zjawiska sÅ‚absze niż wiÄ™kszość rojów.
  • λ: dÅ‚ugość ekliptyczna SÅ‚oÅ„ca, miara niezależna od kalendarza. Wszystkie wartoÅ›ci λ podano dla epoki 2000.0.
  • v: PrÄ™dkość meteoru w atmosferze lub prÄ™dkość widoma w km/s. PrÄ™dkoÅ›ci meteorów zawierajÄ… siÄ™ w przedziale od okoÅ‚o 11 km/s (bardzo wolny) do 72 km/s (bardzo szybki). Meteor o prÄ™dkoÅ›ci 40 km/s ma Å›redniÄ… prÄ™dkość.
  • ZHR: Zenithal Hourly Rate - zenitalna liczba godzinna, czyli liczba meteorów z danego roju zaobserwowana w ciÄ…gu godziny przez nierzeczywistego obserwatora w idealnych warunkach pogodowych i gdy radiant roju jest w zenicie. Gdy wysoka aktywność trwa krócej niż godzinÄ™ lub warunki obserwacyjne sÄ… niesprzyjajÄ…ce, podaje siÄ™ szacowanÄ… ZenitalnÄ… LiczbÄ™ GodzinnÄ… (EZHR - Equivalent Zenithal Hourly Rate), która wyznaczona jest mniej dokÅ‚adnie niż ZHR.
  • TFC i IFC: Sugerowane pola do obserwacji teleskopowych i fotograficznych. β jest szerokoÅ›ciÄ… geograficznÄ… obserwatora. Para pól teleskopowych powinna być obserwowana na przemian co pół godziny. DokÅ‚adny wybór poÅ‚ożenia TFC i IFC zależy od miejsca obserwacji: współrzÄ™dnych geograficznych i wysokoÅ›ci nad poziomem morza. TFC mogÄ… być z powodzeniem stosowane jako pola dla obserwatorów wideo (ze wzmacniaczami obrazu i nie obserwujÄ…cych bazowo).

Tabela 4. Fazy Księżyca w roku 2007

Nów Pierwsza kwadra Pełnia Trzecia kwadra
3 stycznia 11 stycznia
19 stycznia 25 stycznia 2 lutego 10 lutego
17 lutego 24 lutego 3 marca 12 marca
19 marca 25 marca 2 kwietnia 10 kwietnia
17 kwiecień 24 kwiecień 2 maj 10 maj
16 maja 23 maja 1 czerwca 8 czerwca
15 czerwca 22 czerwca 30 czerwca 7 lipca
14 lipca 22 lipca 30 lipca 5 sierpnia
12 sierpnia 20 sierpnia 28 sierpnia 4 września
11 września 19 września 26 września 3 października
11 października 19 października 26 października 1 listopada
9 listopada 17 listopada 24 listopada 1 grudnia
9 grudnia 17 grudnia 24 grudnia 31 grudni

Tabela 5. Robocza lista wizualnych rojów meteorów

Zawarte w poniższej tabeli parametry rojów sÄ… oparte na najlepszych danych dostÄ™pnych w czerwcu 2006. JeÅ›li potrzebujesz dokÅ‚adniejszych informacji, skontaktuj siÄ™ z KomisjÄ… WizualnÄ… IMO. Ze wzglÄ™du na problemy z okreÅ›leniem momentu maksimum niektórych rojów, podano przybliżone daty szacowanych maksimów, okreÅ›lonych jako poÅ‚owa okresu aktywnoÅ›ci (daty szacowane oznaczono nawiasami). ZHR-y niektórych rojów zmieniajÄ… siÄ™ z roku na rok. Poniżej podano wartoÅ›ci wynikajÄ…ce z najnowszych analiz. Liczbowej wartoÅ›ci ZHR nie podano w przypadku prawdopodobnych rojów okresowych, oznaczonych symbolem “var.”- zmienne.

Przyjmuje się, że Antyhelion nie jest aktywnym źródłem podczas aktywności rojów NTA i STA. Szczegóły w Tabeli 6.

Rój Okres aktywnoÅ›ci Data maksimumλα δ vr ZHR
Antyhelion (ANT) Sty 01 - Gru 31 30 3.0 3
Kwadrantydy (QUA) Jan 01 - Jan 05Jan 04 283°16 230° +49° 41 2.1 120
α-Centaurydy (ACE) Sty 28 - Lut 21Lut 08 319°2 211° -59°56 2.0 5
δ-Leonidy (DLE) Lut 15 - Mar 10Lut 25 336° 168° +16° 23 3.0 2
γ-Normidy (GNO) Lut 25 - Mar 22Mar 14 353° 239° -50°56 2.4 4
Lirydy (LYR) Kwi 16 - Kwi 25Kwi 22 32°32 271° +34° 49 2.1 18
π-Puppidy (PPU) Kwi 15 - Kwi 28Kwi 24 33°5 110° -45°18 2.0 var
η-Aquarydy (ETA) Kwi 19 - Maj 28Maj 06 45°5 338° -01°66 2.4 60
η-Lirydy (ELY) Maj 03 - Maj 12Maj 09 48°4 287° +44 44 3.0 3
Bootydy czerwcowe (JBO) Cze 22 - Lip 02Cze 27 95°7 224° +48° 18 2.2 var
Piscis Austrinidy (PAU) Lip 15 - Sie 10Lip 28 125° 341° -30°35 3.2 5
δ-Aquarydy PoÅ‚udniowe (SDA) Lip 12 - Sie 19Lip 28 125° 339° -16°41 3.2 20
α-Capricornidy (CAP) Lip 03 - Sie 15Lip 30 127° 307° -10°23 2.5 4
Perseidy (PER) Lip 17 - Sie 24Sie 13 140°0 46° +58° 59 2.6 100
κ-Cygnidy (KCG) Sie 03 - Sie 25Sie 18 145° 286° +59° 25 3.0 3
α-Aurygidy (AUR) Sie 25 - Sie 08Sie 01 158°6 84° +42° 66 2.6 7
Perseidy wrzeÅ›niowe (SPE) Wrz 05 - Wrz 17Wrz 09 166°7 60° +47° 64 2.9 5
δ-Aurygidy (DAU) Wrz 18 - Paź 10Paź 04 191° 88° +49° 64 2.9 2
Drakonidy (GIA) Paź 06 - Paź 10Paź 09 195°4 262° +54° 20 2.6 var
ε-Geminidy (EGE) Paź 14 - Paź 27Paź 18 205° 102° +27° 70 3.0 2
Orionidy (ORI) Paź 02 - Lis 07Paź 21 208° 95° +16° 66 2.5 23
Leo Minorydy (LMI) Paź 19 - Paź 27Paź 24 211° 162° +37° 62 3.0 2
Taurydy PoÅ‚udniowe (STA) Paź 01 - Lis 25Lis 05 223° 52° +15° 27 2.3 5
Taurydy Północne (NTA) Paź 01 - Lis 25Lis 12 230° 58° +22° 29 2.3 5
Leonidy (LEO) Lis 10 - Lis 23Lis 18 235°27 153° +22° 71 2.5 15+
α-Monocerotydy (AMO) Lis 15 - Lis 25Lis 22 239°32 117° +01° 65 2.4 var
Phoenicydy Grudniowe(PHO) Lis 28 - Gru 09Gru 06 254°25 18° -53°18 2.8 var
Puppidy/Velidy (PUP) Gru 01 - Gru 15(Gru 07)(255°) 123° -45°40 2.9 10
Monocerotydy (MON) Lis 27 - Gru 17Gru 09 257° 100° +08° 42 3.0 2
σ-Hydrydy (HYD) Gru 03 - Gru 15Gru 12 260° 127° +02° 58 3.0 3
Geminidy (GEM) Gru 07 - Gru 17Gru 14 262°2 112° +33° 35 2.6 120
Coma Berenicydy (COM) Gru 12 - Gru 23Gru 20 268° 177° +25° 65 3.0 5
Ursydy (URS) Gru 17 - Gru 26Gru 23 270°7 217° +76° 33 3.0 10

Tabela 6. Położenie radiantów rojów w ciągu roku

Położenia centrów radiantów rojów aktywnych z listy IMO. Wartości rektascensji i deklinacji wyrażone w stopniach. Współrzędne odpowiadają epoce J2000.0.

Data
  ANT   QUA   COM
Gru 31112° +21°228° +50°186° +20°
Sty 5117° +20°231° +49°190° +18°
Sty 10122° +19° 194° +17°
Sty 15127° +17° 198° +15°
Sty 20132° +16° 202° +13°
Sty 25138° +15°   ACE
Sty 30143° +13° 200° -57°
Lut 5149° +11° 208° -59°
Lut 10154° +9° 214° -60°  DLE
Lut 15159° +7° 220° -62°159° +19°
Lut 20164° +5°   GNO 225° -63°164° +18°
Lut 28172° +2° 225° -51° 171° +15°
Mar 5177° 0° 230° -50° 176° +13°
Mar 10182° -2° 235° -50° 180° +12°
Mar 15187° -4° 240° -50°
Mar 20192° -6° 245° -49°
Mar 25197° -7°
Mar 30202° -9°
Kwi 5208° -11°
Kwi 10213° -13°  LYR   PPU
Kwi 15218° -15°263° +34°106° -44°  ETA
Kwi 20222° -16°269° +34°109° -45°323° -7°
Kwi 25227° -18°274° +34°111° -45°328° -5°
Kwi 30232° -19° 332° -3°   ELY
Maj 05237° -20° 337° -1° 283° +44°
Maj 10242° -21° 341° 0° 288° +44°
Maj 15247° -22° 345° +3° 293° +45°
Maj 20252° -22° 349° +5°
Maj 25256° -23°
Maj 30262° -23°
Cze 5267° -23°
Cze 10272° -23°
Cze 15276° -23°
Cze 20281° -23°  JBO
Cze 25286° -22°223° +48°
Cze 30291° -21°225° +47°  CAP
Lip 5296° -20° 285° -16°  SDA
Lip 10300° -19°  PER 289° -15°325° -19°  PAU
Lip 15305° -18° 6° +50°294° -14°329° -19°330° -34°
Lip 20310° -17° 11° +52°299° -12°333° -18°334° -33°
Lip 25315° -15° 22° +53°303° -11°337° -17°338° -31°
Lip 30319° -14° 29° +54°308° -10°340° -16°343° -29°  KCG
Sie 5325° -12° 37° +56°313° -8°345° -14°348° -27°283° +58°
Sie 10330° -10° 45° +57°318° -6°349° -13°352° -26°284° +58°
Sie 15335° -8° 51° +58° 352° -12° 285° +59°
Sie 20340° -7° 57° +58°  AUR 356° -11° 286° +59°
Sie 25344° -5° 63° +58°76° +42° 288° +60°
Sie 30349° -3° 82° +42°   SPE 289° +60°
Wrz 5355° -1° 88° +42° 55° +46°
Wrz 10 0° +1° 92° +42° 60° +47°
Wrz 15 5° +3° 66° +48°  DAU
Wrz 20 10° +5°   NTA   STA 71° +48° 71° +48°
Wrz 25 14° +7° 19° +11° 21° +6° 77° +49°
Wrz 30 22° +12° 25° +7°  ORI 83° +49°
Paź 5 26° +14° 28° +8° 85° +14° 89° +49°   GIA
Paź 10   EGE 30° +15° 32° +9° 88° +15° 92° +42° 262° +54°
Paź 15 99° +27° 34° +16° 36° +11° 91° +15°   LMI
Paź 20104° +27° 38° +18° 40° +12° 94° +16° 158° +39°
Paź 25109° +27° 43° +19° 43° +13° 98° +16° 163° +37°
Paź 30 47° +20° 47° +14°101° +16° 168° +35°
Lis 5 52° +21° 52° +15°105° +17°  LEO
Lis 10 56° +22° 56° +15° 147° +24°   AMO
Lis 15 61° +23° 60° +16° 150° +23° 112° +2°
Lis 20   ANT 65° +24° 64° +16° 153° +21° 116° +1°
Lis 25 75° +23° 70° +24° 72° +17°  MON   PHO   PUP 120° 0°
Lis 30 80° +23°  GEM 91° +8° 14° -52°120° -45°  HYD
Gru 5 85° +23°103° +33°  COM 96° +8° 18° -53°122° -45°122° +3°
Gru 10 90° +23°108° +33°169° +27°100° +8° 22° -53°125° -45°126° +2°
Gru 15 96° +23°113° +33°173° +26°104° +8°   URS 128° -45°130° +1°
Gru 20101° +23°118° +32°177° +24° 217° +76°
Gru 25106° +22° 181° +23° 217° +74°
Gru 30111° +21° 185° +21°

Tabela 7. Robocza lista dziennych rojów meteorów obserwowanych radiowo

W kolumnie Najlepsze czasy podajemy czas lokalny, kiedy to 4-elementowa antena ustawiona pod kÄ…tem 45°. odbierajÄ…ca sygnaÅ‚ z 30 kW nadajnika, znajdujÄ…cego siÄ™ najdalej 1000 km od odbiornika, powinna zarejestrować nie mniej niż 85\% Å›ladów meteorów. Czasy te podane sÄ… dla dla dwóch szerokoÅ›ci geograficznych (50 N i 30 S). Warto zwrócić uwagÄ™, że rejestrowana aktywność zależy od tego w jakim kierunku skierowana jest antena a godziny sÄ… ważne tylko dla dni w pobliżu daty maksimum.

Rój Okres aktywnoÅ›ci Data maksimum λ α δ 50°N 30°S Aktywność
Capricornidy/Sagittarydy Sty 13 - Lut 04Lut 01 312°5 299° -15° 11h—14h 09h—14h Å›rednia
χ-Capricornidy Sty 29 - Lut 28Lut 13 324°7 315° -24° 10h—13h 08h—15h niska
Piscydy (Apr) Kwi 08 - Kwi 29Kwi 20 30°3 +07° 07h—14h 08h—13h niska
δ-Piscydy Kwi 24 - Kwi 24Kwi 24 34°2 11° +12° 07h—14h 08h—13h niska
ε-Arietydy Kwi 24 - Maj 27Maj 09 48°7 44° +21° 08h—15h 10h—14h niska
Arietydy (Maj) Maj 04 - Cze 06Maj 16 55°5 37° +18° 08h—15h 09h—13h niska
ο-Cetydy Maj 05 - Jun 02Maj 20 59°3 28° -04° 07h—13h 07h—13h Å›rednia
Arietydy Maj 22 - Lip 02Cze 07 76°7 44° +24° 06h—14h 08h—12h wysoka
ζ-Perseidy Maj 20 - Lip 05Cze 09 78°6 62° +23° 07h—15h 09h—13h wysoka
β-Taurydy Cze 05 - Lip 17Cze 28 96°7 86° +19° 08h—15h 09h—13h Å›rednia
γ-Leonidy Sie 14 - Wrz 12Sie 25 152°2 155° +20° 08h—16h 10h—14h niska
Sextantydy Wrz 09 - Paź 09Wrz 27 184°3 152° 00° 06h—12h 06h—13h Å›rednia
node/view/972> is newer than the translation.